13.01.2017

Cz II. Dźwigi, schody i chodniki ruchome - modernizacja, awarie i wypadki.

NARZĘDZIOWNIA
Serwisy budynkowe

Dowiedz się w jaki sposób wykorzystywać poszczególne serwisy budynkowe i dlaczego ich stosowanie jest tak ważne dla twojej nieruchomości.

Zobacz treści w tej kategorii:
Ochrona przeciwpożarowa budynku – co warto wiedzieć?Cz II. Dźwigi, schody i chodniki ruchome - modernizacja, awarie i wypadki. Dźwigi, schody i chodniki ruchome. Część I - zasady konserwacji.
Zarządzanie kosztami

Umiejętność sprawnego i skutecznego kontrolowania kosztów to dla osób zarządzających nieruchomościami każdego rodzaju, jedna z podstawowych umiejętności. Wraz z tym cyklem eksperckich artykułów dowiesz się jak zarządzać kosztami na wielu poziomach.

Zobacz treści w tej kategorii:
Wycena nieruchomości a koszty eksploatacyjneCzęść II - Zarządzanie kosztami z uwagi na zapisy umowy najmuCzęść I. CapEx czy OpEx w fazie operacyjnej nieruchomości. Zarządzanie kosztami z uwagi na przepisy podatkowe.
Coaching dla zarządców nieruchomości

W cyklu prowadzonym we współpracy z Grażyną Białopiotrowicz, omawiamy najważniejsze wątki z zakresu umiejętności miękkich, niezbędne do utrzymywania pozytywnych relacji z otoczeniem biznesowym.

Zobacz treści w tej kategorii:
Systemy kontroli dostępu w budynkach instytucji finansowychLiderzy zmian w organizacji- część IVPłeć na warsztat!- część IIIZłote zasady motywowania pracowników- część IIWstęp do coachingu dla zarządców nieruchomości- część I
Serwis czystości

Poznaj najlepsze praktyki utrzymania czystości powierzchni w obiektach komercyjnych. Dowiedz się w jaki sposób współpracować z podwykonawcami i jak sprawić by Twój serwis czystości okazała się efektywny.

Zobacz treści w tej kategorii:
Szorowarki Kärcher!Nie zaniedbuj marmuruPiękne jak naturalne drewno, wytrzymałe jak wykładzina elastycznaTechnologia eco!efficiency Kärcher- więcej za mniejInwestycja w płytki gresowe- dobry wybór?Umowa z serwisem sprzątającym- najważniejsze aspekty współpracy. Część 2Umowa z serwisem sprzątającym- najważniejsze aspekty współpracy. Część 1
Porady prawne dla zarządców

W ostatniej części omówiliśmy rolę UDT (Urząd Dozoru Technicznego), stojącego na straży poprawnej eksploatacji wind, podnośników i schodów ruchomych. Prezentowaliśmy zakres badań realizowanych przez UDT, proces uruchomienia maszyn oraz zasady konserwacji.

Modernizacja

Polskie przepisy dotyczące eksploatacji dźwigów, schodów i chodników ruchomych nie określają terminu wymiany dźwigów lub schodów i chodników ruchomych. W odniesieniu do zagadnień związanych z modernizacją przepisy europejskie jedynie zalecają podjęcie działań, jeżeli wymaga tego bezpieczeństwo. Nie ma bezpośrednich regulacji prawnych dotyczących obowiązku podnoszenia stopnia bezpieczeństwa (modernizacji) istniejących dźwigów, schodów i chodników ruchomych. W odniesieniu do użytkowanych dźwigów zagadnienie bezpieczeństwa zostało ujęte w zaleceniu Komisji Europejskiej 95/216/WE z dnia 8 czerwca 1995 r. w sprawie poprawy bezpieczeństwa dźwigów istniejących. Jest to zalecenie, nie wiąże zatem państw członkowskich – każde z nich może wprowadzić w życie zalecenie wg własnego uznania, biorąc pod uwagę sytuację na własnym terytorium. Zalecenie stosuje się głównie do starych dźwigów, niespełniających zasadniczych wymagań dyrektywy dźwigowej 95/16/WE. W zaleceniu podane są zasady odnoszące się do:

– instalacji drzwi kabinowych oraz piętrowskazywacza wewnątrz kabiny; kontroli i wymiany lin nośnych kabiny;

– modyfikacji układów sterowania zatrzymaniem, aby uzyskać wysoki stopień dokładności przy zatrzymywaniu kabiny oraz stopniowe zwalnianie jej ruchu;

– dostosowania elementów sterowniczych w kabinie i w szybie, aby były zrozumiałe i dostępne dla samodzielnie poruszających się osób niepełnosprawnych;

– wyposażenia drzwi automatycznych w czujniki wykrywające obecność ludzi i zwierząt; wyposażenia dźwigów o prędkości większej niż 0,6 m/s w układ chwytaczy pozwalający na łagodne opóźnienie podczas zatrzymywania;

– modyfikacji systemów alarmowych w celu stworzenia stałej łączności z szybko reagującą ekipą ratowniczą;

– eliminacji azbestu zastosowanego w układach hamulcowych;

– instalacji urządzenia zapobiegającego niekontrolowanemu ruchowi kabiny w górę;

– wyposażenia kabiny w oświetlenie awaryjne, działające w przypadku odcięcia źródła zasilania, które powinno działać dostatecznie długo, aby służby ratownicze zdążyły zainterweniować w normalnym trybie. Instalacja ta powinna także umożliwiać funkcjonowanie systemu alarmowego, o którym mowa w punkcie wyżej.

W odniesieniu do tych zasad zaleca się stosowanie normy PN-EN 81-80, zakładającej osiągnięcie poziomu bezpieczeństwa długo użytkowanych dźwigów równoważnego z poziomem bezpieczeństwa w dźwigach nowo instalowanych, zgodnego z aktualnym stanem wiedzy w tym zakresie. Na temat poprawy bezpieczeństwa schodów i chodników ruchomych Komisja Europejska nie sformułowała zalecenia w takim znaczeniu jak dla dźwigów. Niemniej jednak została opracowana norma PN-EN 115-2 zawierająca wskazówki dotyczące poprawy bezpieczeństwa istniejących schodów i chodników ruchomych, które mogą być pomocne w osiągnięciu równoważnego poziomu bezpieczeństwa zgodnego z aktualnym stanem wiedzy w zakresie bezpieczeństwa dla nowo instalowanych schodów i chodników ruchomych. Warto wspomnieć, że wymienione normy są pomocne użytkownikom, firmom konserwującym, modernizującym i naprawiającym oraz innym środowiskom branżowym.  W Polsce dźwigi są modernizowane pomimo braku jakiegokolwiek aktu prawnego nakazującego takie działania. Demontowane są również stare urządzenia i w ich miejsce montuje się nowe, spełniające aktualnie obowiązujące standardy bezpieczeństwa.

Awarie i wypadki

Zgodnie z aktualnymi standardami bezpieczeństwa dźwigi i schody ruchome powinny być tak zabezpieczone, aby użytkownicy byli maksymalnie zabezpieczeni przed skutkami ich niewłaściwego użytkowania. Porównując różne grupy urządzeń technicznych, można stwierdzić, że wypadków i awarii dźwigów, schodów i chodników ruchomych jest stosunkowo niewiele, co świadczy o tym, że system zapewnienia bezpieczeństwa technicznego funkcjonuje właściwe. Nie oznacza to oczywiście, że stan taki nie wymaga poprawy i ciągłego monitorowania. Każde zdarzenie, nawet niegroźne, powoduje duże zainteresowanie mediów i innych środowisk stanem bezpieczeństwa tych urządzeń. Skądinąd taki sposób dyskusji niejednokrotnie stanowi powód podjęcia działań w kierunku modernizacji lub wymiany tych urządzeń. Pośród urządzeń do przemieszczania osób największe problemy związane z bezpieczeństwem stwarzają dźwigi zamontowane w latach 70. i 80., których kabiny nie posiadają drzwi kabinowych. Użytkowanie przez pasażerów tego rodzaju dźwigów niezgodne z przeznaczeniem, jakie przewidział producent w instrukcji eksploatacji, np. przebywanie zbyt blisko krawędzi podłogi kabiny od strony drzwi przystankowych, może prowadzić do niebezpiecznych sytuacji. Statystyki prowadzone przez UDT wskazują, że główną przyczyną awarii i wypadków z udziałem dźwigów, schodów i chodników ruchomych jest tzw. czynnik ludzki, czyli niestosowanie się do wskazówek zawartych w instrukcji eksploatacji, niewłaściwe zachowania użytkowników oraz akty wandalizmu.

W aktualnie projektowanych budynkach urządzenia do przemieszczania osób są integralną częścią obiektu, zarówno w odniesieniu do komunikacji wewnętrznej, jak i samej aranżacji architektonicznej. Każde, nawet najkrótsze, wyłączenie z użytkowania dźwigów, schodów i chodników ruchomych w budynkach biurowych, przychodniach, szpitalach lub galeriach handlowych powoduje poważne utrudnienia w funkcjonowaniu. Z tego powodu firmy konserwujące te urządzenia przeprowadzają czynności związane z utrzymaniem ich właściwego stanu technicznego poza godzinami szczytu lub po godzinach otwarcia obiektu, aby zminimalizować związane z tym utrudnienia.

Podczas eksploatacji dźwigów, schodów i chodników ruchomych następuje zużycie elementów składowych, będące zjawiskiem wynikającym z normalnego użytkowania. Taki stan może też wynikać z nieodpowiedniej regulacji i ze starzenia się poszczególnych elementów (np. połączeń gumowych). Do typowych usterek w dźwigach, jakie są odnotowywane przez UDT, innych niż te wynikające z nieprzestrzegania postanowień zawartych w instrukcji eksploatacji można zaliczyć użytkowanie niezgodnie z przeznaczeniem oraz akty wandalizmu. Znane są przypadki przeciążenia dźwigu spowodowanego wejściem do kabiny zbyt dużej liczby pasażerów lub wciągnięcia ubrań w szczeliny drzwi przystankowych. Inne odnotowane zdarzenia to potknięcia przy wejściu do kabiny spowodowane jej nieprawidłowym zatrzymaniem się w stosunku do poziomu przystanku oraz uderzenia zamykającymi się drzwiami przystankowymi podczas wchodzenia lub wychodzenia z kabiny.  Natomiast do typowych usterek w schodach i chodnikach ruchomych, odnotowywanych przez UDT, innych niż te, które wynikają z nierespektowania instrukcji eksploatacji, można zaliczyć niewłaściwe zachowanie podczas jazdy oraz w czasie wejścia lub zejścia ze schodów i chodników ruchomych, niewłaściwe zachowanie pasażerów na stopniach schodów lub paletach chodników ruchomych, tj.  niezachowanie odpowiedniej odległości od stałego cokołu, co skutkuje pochwyceniem obuwia lub okryć wierzchnich pasażerów. Odnotowywane są również przypadki, w których pozostawione bez opieki dorosłych dzieci chwytają ruchome poręcze i są podciągane na niebezpieczną wysokość.

W celu zachowania stanu technicznego urządzeń na określonym poziomie bezpieczeństwa w założonym okresie eksploatacji konieczne jest ścisłe przestrzeganie wymagań zawartych w instrukcji producenta. Niestosowanie się do tego, co producent uznał za niezbędne dla bezpiecznej eksploatacji, może prowadzić do wypadku lub uszkodzenia urządzenia. Wymiana zużytych elementów urządzenia oraz wykonywanie regularnych przeglądów konserwacyjnych, w zakresie i terminach określonych przez producenta, zapobiega takim zdarzeniom.