26.01.2018

Wysoka aktywność najemców w 2017 roku

Komercjalizacja

Dużo handlu w dużych miastach

W 2017 r. na polski rynek trafiło 360 tys. m kw. nowoczesnej powierzchni centrów handlowych, o 15% mniej niż rok wcześniej. Na koniec 2017 r. całkowite zasoby nowoczesnej powierzchni centrów handlowych w Polsce przekroczyły 11,5 mln m kw. – podaje Colliers International.

PRRF opublikowało dane dotyczące rynku handlowego na II półrocze 2017 r.

Polish Retail Research Forum (PRRF) podsumowało dane dotyczące rynku centrów handlowych w Polsce na koniec 2017 roku.

Wysoka aktywność najemców w 2017 roku

Międzynarodowa firma doradcza Cushman & Wakefield podsumowała warszawski rynek biurowy w raporcie „Marketbeat. Rynek biurowy w Warszawie. Podsumowanie 2017 roku.”

Savillas o czynszach wobec zmian ryzyka

W następnej dekadzie rosnące stopy procentowe przyczynią się do spowolnienia tempa wzrostu wartości kapitałowych na rynkach nieruchomości największych miast świata.

Międzynarodowa firma doradcza Cushman & Wakefield podsumowała warszawski rynek biurowy w raporcie „Marketbeat. Rynek biurowy w Warszawie. Podsumowanie 2017 roku.”

Rok 2017 charakteryzował się dużą aktywnością najemców, szczególnie przedsiębiorstw z sektora usług finansowych. Aktywność ta, przy jednoczesnej średniej podaży, spowodowała kompresję wskaźnika pustostanów na warszawskim rynku biurowym do poziomu 11,7%.

Całkowite zasoby powierzchni biurowej w stolicy wynoszą obecnie 5,28 mln mkw., a w kolejnych trzech latach wzrosną łącznie o ponad 855 000 mkw. W 2017 roku dostarczono na rynek 275 400 mkw. w 27 budynkach i jest to wartość zbliżona do średniej z ostatnich 6 lat. Jednak to i tak około 132 000 mkw. mniej niż w rekordowym 2016 roku. Do największych biurowców oddanych do użytku w ubiegłym roku należą: Business Garden II (54 800 mkw.), West Station II (35 000 mkw.) oraz D48 (23 400 mkw.). Powiększono obszar Strefy Centralnej – obejmuje ona teraz także okolice Ronda Daszyńskiego, Dworca Gdańskiego i Placu Unii Lubelskiej.

- Wraz z relatywnie niskim poziomem nowej podaży planowanej do oddania w 2018 oraz 2019 roku, na przestrzeni najbliższych kwartałów będziemy obserwować efekt luki podażowej, zwłaszcza w przypadku najemców poszukujących biur o powierzchni większej niż 5 000 mkw. Najprawdopodobniej będą oni zmuszeni wstrzymać swoje plany relokacji lub ekspansji do 2020 roku, w którym planowane jest oddanie do użytku ponad 430 000 mkw. nowej powierzchni biurowej – mówi Anna Kwiatkowska, Associate w Dziale Wynajmu Powierzchni Biurowych, Cushman & Wakefield.

Wolumen transakcji najmu wyniósł w ubiegłym roku prawie 825 000 mkw., czyli o 9,8% więcej niż w roku 2016 oraz jedynie o 1,7% mniej niż w rekordowym roku 2015. Wśród największych transakcji można wymienić: wynajęcie przez Citi 18 500 mkw. w Generation Park X, odnowienie przez Bank Millennium umowy najmu 18 300 mkw. w Harmony Office Centre oraz wynajęcie 15 500 mkw. przez J.P Morgan w Atrium Garden.

- W 2017 roku rekordowo wysoki poziom popytu był w dużej mierze rezultatem bardzo dużej aktywności najemców o profilu SSC/BPO, którzy po okresie dynamicznego rozwoju branży w miastach regionalnych coraz częściej doceniają większe zasoby wyspecjalizowanych pracowników dostępnych w Warszawie – komentuje Piotr Capiga, Associate w Dziale Wynajmu Powierzchni Biurowych w Cushman & Wakefield.

Niewynajęta powierzchnia biurowa wynosi obecnie 615 700 mkw., z czego 185 000 mkw. znajduje się w strefie centralnej. Liczba ta odpowiada 9,1% całkowitego zasobu tej strefy i jest to wartość o 6,1 pkt. proc. mniejsza niż w 2016 roku. Największy wskaźnik pustostanów (23%) odnotowano w strefie Żwirki i Wigury, a najmniejszy w strefie północnej (3,7%).

Czynsze nominalne dla najlepszych biur w Centralnym Obszarze Biznesu w Warszawie utrzymują się na poziomie 23,5-23,75 €/mkw., w strefie Centralnej Zachodniej, gdzie aktywność najemców jest największa, czynsze wahają się w przedziale 17-19 €/mkw. Dla lokalizacji poza centrum stawki pozostają na niezmienionym poziomie i wynoszą od 13 do 16,5 €/mkw.

- W 2017 roku przeprowadziliśmy aż trzy z pięciu największych transakcji najmu. Zaobserwowaliśmy rekordowo wysoki popyt przekraczający 820 000 mkw., spadek wskaźnika pustostanów do poziomu 11,7%, prężny rozwój firm oraz wejście na rynek nowych najemców, a także coraz mocniej zaznaczający się trend związany z wdrażaniem przez pracodawców rozwiązań z dziedziny „workplace” w celu poprawienia retencji pracowników. Ciekawym trendem okazał się też skokowy wzrost zainteresowania Warszawą ze strony operatorów co-workingowych, takich jak Mindspace, CIC, Brain Embassy, Rent24, Spaces itd, odpowiadających na rosnący popyt najemców – mówi Krzysztof Misiak, Partner, Dyrektor Sekcji Miast Regionalnych w Cushman & Wakefield.

- Warszawski rynek biurowy w 2018 roku będzie charakteryzował się stosunkowo niską podażą oraz niskim poziomem pustostanów. Wraz z malejącą dostępnością powierzchni biurowych, rosnącymi kosztami zatrudnienia i kosztami budowy, możemy spodziewać się nieznacznych podwyżek czynszów. Ograniczone zasoby mogą również wpłynąć na wzrost liczby renegocjacji obecnych umów najmu – mówi Richard Aboo, Partner w Dziale Wynajmu Powierzchni Biurowych w Cushman & Wakefield.