25.09.2018

Spowolnienie aktywności inwestycyjnej na rynku nieruchomości komercyjnych w Europie

ZOBACZ WIĘCEJ

Inwestycje

Innowacje, które zapewnią prywatność w każdym biurze

Szklane przestrzenie biurowe stały się nieodłącznym elementem nowoczesnych firm. Jednak szkło, które zapewnia elegancki i ponadczasowy wygląd, pozbawia pracowników poczucia prywatności. Z pomocą przychodzą innowacyjne technologie.

Rola liderów z Polski w branży nowoczesnych usług dla biznesu

23 listopada odbyła się debata organizowana przez redakcję Business Services Magazine (dawniej Outsourcing Magazine). Spotkanie przeznaczone dla przedstawicieli branży nowoczesnych usług dla biznesu, zgromadziło blisko 20 uczestników.

Rise.pl z kolejną powierzchnią biurową w Krakowie

Firma Rise.pl, jeden z krajowych liderów na rynku biur serwisowanych i pracowni coworkingowych, wprowadzi się do kolejnego obiektu na terenie Krakowa.

Wg Savills, w I połowie br. wolumen transakcji inwestycyjnych na europejskim rynku nieruchomości komercyjnych wyniósł ponad 97 mld euro.

97 mld euro to 5% mniej niż w pierwszym półroczu rok wcześniej, ale o 42% więcej, niż wynosi średnia za pierwsze sześć miesięcy w ostatnich 10 latach.

Na tym tle wyróżniają się w szczególności Holandia i Polska, które odnotowały wzrost aktywności inwestycyjnej w ujęciu rocznym odpowiednio o 176% i 100%; na dalszych miejscach znalazły się Irlandia (94%) i Portugalia (35%).

Udział głównych rynków inwestycyjnych w łącznym wolumenie transakcji utrzymał się na dotychczasowym poziomie 65%. W pierwszej połowie 2018 roku wartość obrotów nieznacznie się zmniejszyła w porównaniu z ubiegłym rokiem zarówno w Wielkiej Brytanii (-9%), jak i w Niemczech (-7%), ale wzrosła o 27% we Francji po spowolnieniu aktywności inwestycyjnej w pierwszym półroczu w 2017 roku, spowodowanym wyborami prezydenckimi w tym kraju. Inwestycje miejskie i infrastrukturalne związane z projektem Wielkiego Paryża i przygotowaniami do igrzysk olimpijskich w 2024 roku oraz lepszy klimat polityczny zachęcają inwestorów do lokowania kapitału we Francji, a zwłaszcza w regionie paryskim.

Zainteresowanie inwestowaniem w nieruchomości biurowe utrzymuje się na wysokim poziomie, do czego przyczyniają się dobre wskaźniki rynku biurowego: stopy pustostanów są nadal wyjątkowo niskie we wszystkich największych miastach kontynentu, a deweloperzy nie są w stanie zaspokoić popytu. Stopy kapitalizacji dla najlepszych budynków biurowych w COB (Centralnym Obszarze Biznesu) powoli się stabilizują, ale w przypadku mniej popularnych obiektów w COB i najbardziej atrakcyjnych biurowców poza COB są nadal pod silną presją spadkową. W skali europejskiej stopy kapitalizacji w tych lokalizacjach obniżyły się odpowiednio o 22 pb i 31 pb, co przełożyło się na zmniejszenie różnic pod tym względem pomiędzy poszczególnymi aktywami. Średnie stopy kapitalizacji dla najlepszych nieruchomości biurowych poza COB wynoszą obecnie 4,9%, czyli mniej niż średnia dla obiektów drugorzędnych w COB (5%), co świadczy o dużym zainteresowaniu inwestorów najbardziej atrakcyjnymi aktywami – także poza COB.

Europa nadal przyciąga kapitał zagraniczny, na który przypadła - zgodnie ze średnią z ostatnich pięciu lat - połowa łącznego wolumenu transakcji inwestycyjnych. W pierwszym półroczu najbardziej aktywni byli inwestorzy z krajów europejskich. W porównaniu z ubiegłym rokiem zmniejszyła się natomiast wartość kapitału ulokowanego w nieruchomościach przez podmioty z USA i Azji. Inwestorzy amerykańscy stopniowo rezygnują ze strategii oportunistycznych, koncentrując się w większym stopniu na inwestycjach w segmencie core i core plus. Mniejszy strumień kapitału napływającego z Azji to efekt głównie wprowadzenia przez rząd chiński ograniczeń dotyczących inwestowania poza granicami kraju; utrzymuje się jednak zainteresowanie lokowaniem kapitału w Europie wśród inwestorów z Korei i Singapuru.

W Polsce pierwsza połowa 2018 roku zakończyła się wysokim wolumenem transakcji na poziomie ponad 3,24 miliarda euro, wzmocnionym miliardową transakcją w sektorze handlowym, sfinalizowaną na początku roku. Biorąc jednak pod uwagę liczbę transakcji, wyraźnie widoczne jest przesunięcie uwagi inwestorów w kierunku sektorów biurowego i magazynowego. Ponadto dynamicznie rośnie udział kapitału spoza Europy, w szczególności z Azji i Południowej Afryki. Stopy kapitalizacji na polskim rynku nieruchomości komercyjnych uległy w ostatnich miesiącach wyraźnej kompresji, przełamując po raz pierwszy w historii psychologiczną barierę 5,0%, osiągając poziom około 4,75% w przypadku najlepszych nieruchomości biurowych w Warszawie.

Według Savills, w najbliższych 12 miesiącach nieruchomości biurowe pozostaną preferowaną klasą aktywów w Europie, ale nadal będzie rosło zainteresowanie inwestorów aktywami alternatywnymi i logistycznymi.

„Dynamika aktywności inwestycyjnej w Europie spowalnia, ale wskaźniki rynkowe nadal napawają optymizmem pomimo ryzyka politycznego. W związku z tym naszym zdaniem obecny cykl może jeszcze utrzymać się przez pewien czas. Inwestorzy zagraniczni i krajowi nadal bardzo interesują się nieruchomościami komercyjnymi w Europie i przewidujemy, że wartość transakcji inwestycyjnych w 2018 roku będzie zasadniczo zbliżona do ubiegłorocznej” - mówi Marcus Lemli, dyrektor działu doradztwa inwestycyjnego na Europę w Savills.

„Większość inwestorów w Europie nadal poszukuje bezpiecznych aktywów w najbardziej atrakcyjnych lokalizacjach we wszystkich sektorach, ale coraz częściej muszą podejmować większe ryzyko. Logistyka staje się integralnym elementem sukcesu strategii sprzedaży wielokanałowej, co skutkuje rosnącym popytem na aktywa logistyczne. W sektorze handlu tradycyjnego inwestorzy koncentrują się wyłącznie na obiektach znajdujących się w najbardziej atrakcyjnych lokalizacjach i wynajętych wiarygodnym najemcom” - dodaje Lydia Brissy, dyrektor działu badań Savills.

„Po bardzo dobrym 2017 roku, z rekordowo wysokim wolumenem transakcji inwestycyjnych na poziomie 5,03 miliarda euro, rynek nieruchomości w Polsce jest na dobrej drodze do kolejnego rekordu i wolumenu powyżej 6 miliardów euro. Sentyment inwestycyjny na rynku nieruchomości komercyjnych w Polsce pozostaje pozytywny. Pomimo zwiększonego ryzyka politycznego, co obecnie nie jest odosobnionym zjawiskiem na arenie europejskiej, wzrost gospodarczy pozostaje wysoki i stabilny. Rynek nieruchomości komercyjnych w Polsce w dalszym ciągu oferuje znacząco wyższy poziom zwrotu z inwestycji w porównaniu do rynków Europy Zachodniej, a solidne fundamenty rynku dają realną szansę na kontynuowanie pozytywnego trendu” – mówi Marek Paczuski, zastępca dyrektora działu doradztwa inwestycyjnego Savills w Polsce.